Zarząd Główny Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa RP

Zarząd Główny Związku Emerytów
i Rencistów Pożarnictwa RP

Oferta dla strażaków

Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy realizuje zadanie p.t. „Opracowanie programu treningów fizycznych dla strażaków uwzględniających zmiany wydolności fizycznej zachodzące z wiekiem” w ramach programu wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” – etap IV, okres realizacji 2017-2019.

W obecnym etapie realizacji, opracowany program treningów będzie testowany w grupie strażaków. W związku z tym, zwracamy się z prośbą o zgłaszanie się ochotników do wzięcia udziału w tym działaniu.

Potrzebujemy 10 mężczyzn, w wieku 50-65 lat.

Planuje się, że osoby te będą uczestniczyły w treningu przez 2 dni w tygodniu, w godzinach 10.30-12.00 przez okres 7 tygodni, poczynając od  marca 2018 r. Dni treningu to poniedziałek i środa lub wymiennie, w następnym tygodniu może być wtorek i czwartek, ale cała grupa powinna być w tym samym terminie.

W pierwszym (7-12.03) i ostatnim tygodniu (7-11.05) zostaną przeprowadzone testy wydolnościowe, których układ będzie inny niż podczas treningu – każdego dnia 5 kolejnych osób będzie przechodziło testy (ok. 1 godz. na jedna osobę).

Osoby uczestniczące w treningu będą miały możliwość uczestniczenia w treningu w sali do ćwiczeń pod okiem instruktorów, nauczenia się planu treningowego, jak również sposobu jego dopasowania do własnych możliwości, nie wnosząc w to żadnych kosztów. Jednocześnie oferujemy tym osobom wynagrodzenie ogółem 1000 zł płatne w ratach za kolejne miesiące,  za zwrot kosztów podróży.

Celem tego testu jest sprawdzenie przez strażaków – docelowej grupy, dla której treningi są opracowywane – przydatności tak opracowanego treningu i stwierdzenie jego skuteczności przez określenie wydolności fizycznej na początku i na końcu treningu.

Uprzejmie prosimy o zgłaszanie się do Ośrodka Szkolenia Komendy Wojewódzkiej PSP do dnia 09 marca br.

Adres:

Centralny Instytut Ochrony Pracy

Państwowy Instytut Badawczy

Zakład Ergonomii

ul. Czerniakowska 16,

00-701 Warszawa

tel. 22 623 32 80

e-mail: anmar@ciop.pl

25 lat Koła Nr 8 ZEiRP RP w Kaliszu

W dniu 10 lutego 2018 r. odbył się jubileusz 25-lecia powstania koła nr 8 Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa. Uroczystość odbyła się w restauracji  „Margo” przy ul. Łódzkiej w Kaliszu. Spotkanie otworzył Prezes Koła Julian Kaleta, który przywitał zaproszonych gości w osobach:

Kol. Mariana Puziaka – Prezesa Zarządu Wojewódzkiego ZEiRP,

kol. Ryszarda Frątczaka – V-ce Prezesa Zarządu Wojewódzkiego ZEiRP,

kol. Mirosławę Miętkowską – Skarbnika Zarządu Wojewódzkiego ZEiRP,

kol. Pawła Mularczyka – członka Zarządu Głównego ZEiRP,

kol. Zbigniewa Gąsiorka – Prezesa Zarządu Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Policyjnych w Kaliszu

kol. Romana Wojciechowskiego – Członka Zarządu Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Policyjnych w Kaliszu

kol. Krzysztofa Jackowskiego – Przewodniczącego Koła Związku Emerytów i Rencistów Służby Więziennej w Kaliszu

kol. Ewę Prokopczak – Skarbnika Koła Związku Emerytów i Rencistów Służby Więziennej w Kaliszu

Kol. Jarosława Ratajczyka –  Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Koła Związku Emerytów i Rencistów Służby Więziennej w Kaliszu

kol. Włodzimierza Czarcińskiego – V-ce Prezesa Zarządu Koła Związku Żołnierzy Wojska Polskiego w Kaliszu

bryg. Dariusza Bylińskiego – Zastępcę Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Kaliszu,

st. kpt. Radosława Marka – Naczelnika wydziału ds. operacyjno – szkoleniowych Komendy Miejskiej PSP w Kaliszu,

bryg. Grzegorza Orlikowskiego – Dowódcę Jednostki Ratowniczo – Gaśniczej nr 2 w Kaliszu

kpt. Grzegorza Kuświka – Dowódcę Jednostki Ratowniczo – Gaśniczej nr 1 w Kaliszu

asp. sztab. Krzysztofa Knopa – Zastępcę Dowódcy Jednostki Ratowniczo – Gaśniczej nr 2 w Kaliszu

Chwilą ciszy uczczono 69 emerytów i rencistów, którzy odeszli na wieczną wartę w okresie 25 lat działalności naszego koła.

Prezes Koła Julian Kaleta dokonał podsumowania 25 lat pracy, w swoim przemówieniu powiedział m.in.:

„Trudno w to uwierzyć ale już tyle czasu działamy. Dzięki Państwa zaangażowaniu i przy Państwa poparciu wspólnie tworzymy historię, oraz wytyczamy drogę dla następców w naszej małej społeczności. Bez Was i bez Waszego poparcia nic by się nie działo, nie byłoby tego  jubileuszu.

A  właściwie  jak to się zaczęło ?

Na początku lat 90-tych Sejm Rzeczpospolitej  Polskiej uchwalił nowe ustawy korzystne dla środowiska pożarniczego. Na szczególną uwagę zasługuje Ustawa o PSP przyznająca uprawnienia emerytalne, która w sposób godny zabezpieczyła przyszłych emerytów pożarnictwa. Tuż przed wejściem ustawy swój akces o przejście na emeryturę złożyło 22 funkcjonariuszy, natomiast w samym tylko 1992 roku na emeryturę przeszło 50 a w 1993 aż 76. Przy tak znacznym i krótko trwałym okresie zasilenia szeregów emeryckich powstała inicjatywa kolegów:  Tadeusza Mikuckiego, Jana Macieja Paszyna i Józefa Dominiaka zawiązania Klubu Seniora.

 Na początku 1993 roku wysłano pisma do wszystkich emerytów o zebraniu założycielskim. Na apel ojców założycieli odpowiedziało 45 emerytów i 23 lutego odbyło się pierwsze spotkanie, które swoją  obecnością zaszczycili – Komendant Wojewódzki PSP  st. bryg. Zygmunt Leszczyński, Komendant Rejonowy PSP mł. bryg. Ryszard Frątczak – oraz  przedstawiciel Związku Emerytów z m. Kalisza p. Spalony. Na zebraniu wybrano Zarząd „Klubu Seniora”: Prezesem został Jan Maciej Paszyn , V- Ce Prezesem Andrzej Bąk;  Skarbnikiem – Jadwiga Przybył a członkami zarządu : Tadeusz Mikucki, Józef Dominiak, Józef Gostyński i Roman Kasprzak. Ustalono, że członkostwo w klubie  nabywa się na podstawie dobrowolnie wypełnionej deklaracji i opłaceniu składki.

W miesiącu  maju otrzymaliśmy pomieszczenie w budynku PSP  gdzie mogliśmy się spotykać, a członkowie zarządu pełnili dyżury w określonych dniach. W pierwszych latach często spotykaliśmy się w Rożdżałach przy ognisku, gdzie nasz przyjaciel leśniczy p. Zenon Kamiński , przygotowywał nam ognisko i z nami biesiadował. Wyjeżdżaliśmy na krótkie wycieczki jak: Targi Poznańskie, „Polagra” a później ruszyliśmy w Polskę , a nawet dalej – byliśmy na 38 wycieczkach zwiedziliśmy całą Polskę oraz kraje sąsiednie. Przygotowaniem wycieczek zajmowali się Tadeusz Mikucki i Marek Orkowski.

Prezesami koła przez te lata byli kol. Jan Maciej Paszyn, którego lata  pracy wraz z zarządem dobrze zapisały się w historii naszego koła, następnie Prezesem był Zbigniew Wyszyński a od 2009 roku funkcję tę przejął Julian Kaleta, który sprawuje ją do dnia dzisiejszego.

Przez minione 25 lat odbyło się wiele wspólnych spotkań. Były to spotkania opłatkowe, wielkanocne, z okazji Dnia Strażaka, spotkania integracyjne, przy ognisku , karnawałowe itp. Jubileusz 25-lecia to czas świętowania, ale i refleksji. To czas podziękowań, które należą się zarówno założycielom jak i ich następcom. Patrząc z perspektywy czasu należy uznać, że nasza działalność była i jest potrzebna środowisku emerytów i rencistów pożarnictwa. Pragnę podziękować  członkom zarządu, komisji rewizyjnej   za wkład pracy, który  przyczynia się do coraz lepszej integracji naszego środowiska. Szczególne słowa podziękowania i uznania kieruje do osób ,które dokumentowały te 25  lat, prowadząc kronikę koła są to : Maciej Paszyn, Danuta Łusiak, Maria Baran. Praca i osiągnięcia naszego koła są wysoko oceniane przez władze związku, czego potwierdzeniem jest przyznanie szczególnie aktywnym członkom  odznaczeń „Za Zasługi dla Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa RP”

 Na wniosek Koła podczas jubileuszu zostały wręczone odznaczenia ,, Zasłużony dla Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa Rzeczypospolitej Polskiej”, które otrzymali:

kol. Helena Krupińska

kol. Zbigniew Wyszyński

kol. Karol Naglik

kol. Marek Orkowski

kol. Marek Mikołajczyk

Odznaką Zasłużony dla Federacji Służb Mundurowych  miasta Kalisza zostali uhonorowani:

kol. Maria Baran

kol. Stanisław Baran

kol. Paweł Mularczyk

Podziękowania od Zarządu Koła otrzymali przedstawiciele z zaprzyjaźnionych służb mundurowych:

bryg. Dariusz Byliński

Pan Zbigniew Gąsiorek

Pan Krzysztof Jackowski

Pan Włodzimierz Czarciński

Po części oficjalnej odbyło się spotkanie integracyjne członków Koła.

     

I Senioralny Kongres Edukacji Zdrowotnej

Witam i serdecznie zapraszam Państwa oraz zrzeszonych w Państwa oddziale Seniorów na „I Senioralny Kongres Edukacji Zdrowotnej” odbywający się w dniach 6-7.10.2017r

Spotkanie organizowane jest przez Fundację Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym „Hej, Koniku!” we współpracy z Akademią Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej i Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Targówek i finansowane jest ze środków otrzymanych z Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014 – 2020. 

Kongres stanowi całość (I i II dzień – w materiałach rozdawanych I dnia znajdą się również wejściówki na II dzień). Udział w spotkaniu jest bezpłatny, lecz wymaga wcześniejszego zgłoszenia e-mailem (na adres arkorycki@gmail.com) lub telefonicznego pod nr telefonu 22 674 11 48. Liczba miejsc jest ograniczona, o zakwalifikowaniu decyduje kolejność zgłoszeń – dlatego bardzo serdecznie zapraszam i zachęcam do udziału w spotkaniu. 

I Senioralny Kongres Edukacji Zdrowotnej 6-7 października 2017

I Dzień Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej  ul. Szczęśliwicka 40

         8.30 – 9.00 rejestracja uczestników, śniadanie powitalne

         9.00 – 9.15 przywitanie uczestników

         9.15 – 9.30 przedstawienie celu i założeń Kongresu

         9.30 – 9.55 wykład inauguracyjny

         9.55 – 11. 00 I Sesja plenarna

Ø  Rola wybranych czynników podtrzymujących zdrowie

Ø  Wpływ zaprzestania pracy zawodowej na jakość życia osób starszych

Ø  Zasoby osobiste a oczekiwania zdrowotne polskich seniorów

Ø  Zasady żywieniowe w wieku złotej jesieni 

         11.10 – 11.40 przerwa ciastkowo – kawowa

         11.40 – 12.40 równoległe sesje tematyczne

Ø  Wpływ aktywności społecznej na dobrostan i rozwój seniorów

Ø  Wpływ przemocy domowej na zdrowie seniorów

Ø  Wpływ odżywiania na zdrowie

Ø  Wpływ aktywności fizycznej na zdrowie. Jak mimo wieku i niepełnej sprawności zachować aktywny styl życia

         12.40 – 13.40 obiad

         13.40 – 14.40 warsztaty

a)    warsztaty rozpoznawanie i przeciwdziałanie uzależnieniom

b)    warsztat budowania relacji międzypokoleniowych

c)    warsztaty z pielęgnacji ciała i przeciwdziałania odleżyną

d)    warsztaty zagospodarowywania czasu wolnego

e)    warsztaty z ćwiczeń fizycznych (które można wykonywać samemu w domu)

         14.40 – 15.10 przerwa ciastkowo – kawowa

         15.10 – 15.40 podsumowanie I części kongresu i zebranie wniosków

         15.40 zakończenie I części kongresu

II dzień kongresu (teren zielony PGR Bródno ul. Świętego Wincentego 92)

ü  9.30 – 10.00 rejestracja uczestników

ü   10.00 – 10.15 przywitanie uczestników, rozstrzygnięcie konkursu fotograficznego „Targówek oczami seniora”

ü  10.15 – 10.45 występy artystyczne seniorów

ü  10.45 – 11.30 zabawa taneczna

ü   11.30 – 12.00 pokaz sportowych ćwiczeń senioralnych

ü   12.00 – 13.00 obiad (w formie potraw z grilla)

ü  13.00 – 13.30 senioralne zabawy sportowe

ü  13.30 – 14.30 zabawa taneczna

ü  14.30 – 15.00 przerwa ciastkowa

ü  15.00 – 16.00 recital Danuty Mizgalskiej „Okruchy wspomnień”

ü  16.00 zakończenie imprezy

Udział w Kongresie jest bezpłatny, wymaga wcześniejszego zgłoszenia

na arkorycki@gmail.com lub pod nr telefonu 22 814 59 76.

ilość miejsc ograniczona – decyduje kolejność zgłoszeń

 

Z pozdrowieniami Arkadiusz Korycki 

Koordynator Senioralnej Akademii Zdrowia 

tel.kom. 668 555 038 

KIEDYŚ PIERWSI KOMENDANCI PSP – DZIŚ ZWIĄZKOWCY

Roman Świst, Wałbrzych

W roku ubiegłym przypadło ćwierćwiecze uchwalenia strażackich ustaw: o ochronie przeciwpożarowej i o Państwowej Straży Pożarnej- ustaw o kapitalnym znaczeniu dla szeroko pojętego bezpieczeństwa cywilnego Państwa oraz polskiej ochrony przeciwpożarowej. Obydwie ustawy, szczególnie ta druga, dały podwaliny prawne pod budowę formacji-Państwowa Straż Pożarna. Formacji, która powstała dzięki wytężonej pracy i talentom funkcjonariuszy pożarnictwa, często wywodzących się z Korpusu Technicznego Pożarnictwa i na bazie materiałowo-technicznej dotychczasowych zawodowych jednostek organizacyjnych polskiej ochrony przeciwpożarowej- głównie komend straży pożarnych, szkół pożarniczych, zawodowych straży pożarnych- w tym resortowych. Dziś PSP obchodzi „srebrne gody”-25-lecie swej zaszczytnej służby.

Jest PSP – o czym trzeba wszystkim pamiętać- kontynuatorką pożarniczych zawodowych tradycji, sięgających XIX wieku, kiedy na ziemiach polskich, będących w rękach trzech zaborców, powstawały pierwsze zawodowe straże pożarne, ogniowe. Tradycji rozwijanych w czasach II RP, także podczas okupacji, trudnym okresie powojennym i przez lata PRL-u.

Prezentowany materiał nie jest próbą przedstawienia doniosłych- jak dowiodła historia, wielorakich prac, działań nad ustawami często nazywanymi- strażackimi. Te opisano w kilku książkach i są w zasadzie dobrze znane. Jednakowoż u piszącego te słowa, budzi niedosyt z powodu braku solidnej i odrębnej publikacji, poświęconej trudnej, emocjonującej i żmudnej pracy- wykonanej przez garstkę na początku, zdolnych, upartych, dalekowzrocznych i widzących lepiej niż większość naszego środowiska- oficerów z terenu Dolnego Śląska oraz zespołu naukowców Uniwersytetu Wrocławskiego. Taka publikacja jest też potrzebna, także z uwagi na pojawiające się nowe, nieznane szerszemu ogółowi- fakty towarzyszące pracom nad ustawami strażackich. A co będzie, gdy grono pionierów mocno się wykruszy?, a pamięć zacznie naprawdę słabnąć…

W opracowaniu prezentuję krótkie, w zasadzie mini- biogramy tych oficerów i chorążych polskiego pożarnictwa, którzy pracowali nad ustawami strażackimi, aktami wykonawczymi do nich, organizowali PSP, a potem objęli stanowiska pierwszych jej komendantów, dyrektorów-a po przejściu w stan spoczynku znaleźli się w szeregach naszego związku. I to, w tym opracowaniu jest najważniejsze.

W tekście użyłem właściwych dla danego momentu czasu, zajmowanych stanowisk, stopni służbowych oraz tytułów naukowych i zawodowych.

Początku prac nad zreformowaniem polskiego pożarnictwa należy dopatrywać w okresie, kiedy komendantem głównym straż pożarnych, był gen. poż. Tomasz Ostrowski, czyli w latach 1981-1983r. Po jego śmierci, były one w różnym stopniu kontynuowane za kadencji jego następcy- płk. poż. mgr. Andrzeja Gatlika. W czasie, kiedy komendantem głównym, był gen. poż. Andrzej Stefanowski nabrały one rzeczywistego tempa, rozmachu. Jednak dopiero oficerowie dolnośląscy wsparci uczonymi wrocławskiego uniwersytetu uruchomili proces, który udanie zaowocował ustawami strażackimi.

TO ONI ROZPOCZĘLI

Pomysł zrewolucjonizowania polskiego pożarnictwa, którego kształt obierze inne niż do tej pory ramy oraz zadania, zrodził się w umyśle ppłk poż. inż. Ryszarda Januszkiewicza (o tym niżej). Następnie podzielił się on z nim, z innymi oficerami- podpułkownikami: Eugeniuszem Englem i Andrzej Jaroszkiem. Niebawem dołączyli inni oficerowie. Tak powstał zespół, który przeszedł do historii polskiego pożarnictwa, jako Dolnośląski Zespół Redakcyjny, Ustawowy.

Ppłk poż. inż. Ryszard Januszkiewicz- komendant rejonowy straży pożarnych (dalej-SP) dla dzielnicy Wrocław- Psie Pole. Członek Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego (inne nazwy: Zespół Dolnośląski, Dolnośląski Zespół Ustawowy). To ten oficer zainspirowany zapisem o pionie – Zawodowa Straż Pożarna, w projekcie ustawy o Urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, w lutym 1990r., wpadł na pomysł utworzenia, zorganizowania jednolitej organizacyjnie -Zawodowej Straży Pożarnej, z połączenia terenowej i resortowej ochrony przeciwpożarowej. Taką refleksją podzielił się z ówczesnymi podpułkownikami pożarnictwa: inż. Eugeniuszem Englem i mgr. Andrzejem Jaroszkiem. Więcej o inż. R. Januszkiewiczu, w dalszych częściach niniejszego opracowania.

Ppłk poż. mgr Andrzej Jaroszek –oficer specjalista/inspektor ds. ochrony przeciwpożarowej Uniwersytetu Wrocławskiego. Był przewodniczącym Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego. Ponadto, jako członek Prezydium Krajowej Sekcji Pożarnictwa NSZZ „Solidarność”, był jej reprezentantem. Więcej o nim, w dalszej części niniejszego opracowania.

Ppłk inż. poż Eugeniusz Engel –okręgowy inspektor ochrony przeciwpożarowej Dolnośląskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych we Wrocławiu. Członek Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego. Współautor- z por. poż. dr inż. Stanisławem Mierzwą, pomysłu stworzenia Krajowego Systemu Ratowniczego. Więcej o nim, w dalszej części niniejszego opracowania.

Kpt. poż. inż. Stanisław Ręcławowicz– komendant rejonowy SP dzielnicy Wrocław-Krzyki. Wszedł do Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego, jako czwarty jego członek. Więcej o nim, też w dalszej części niniejszego opracowania.

Ppłk poż. inż. Józef Modras– zastępca komendanta wojewódzkiego SP w Wałbrzychu. Wszedł do Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego, jako piąty jego członek. Więcej o nim, w dalszej części tego opracowania.

Płk poż. mgr inż. Eugeniusz Zajączkowski– komendant wojewódzki SP w Wałbrzychu. Wszedł do Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego, jako szósty jego członek. Więcej o nim, także w dalszej części tego opracowania.

Por. poż. inż. Andrzej Abulewicz-zastępca komendanta rejonowego SP dzielnicy Wrocław- Psie Pole. Wszedł do Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego, jako siódmy jego członek. O nim także poniżej.

Ósmym członkiem Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego, był nieżyjący dziś- ppor. poż. dr inż. Stanisław Mierzwa- oficer specjalista Okręgowego Inspektoratu Ochrony Przeciwpożarowej w Dolnośląskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych we Wrocławiu. Współautor – wspólnie z ppłk. poż. inż. Eugeniuszem Englem, pomysłu stworzenia Krajowego Systemu Ratowniczego. O nim także poniżej.

Dolnośląski Zespół Redakcyjny

Dnia 7 września 1990r we Wrocławiu, doszło do spotkania przedstawicieli: Komendy Głównej Straży Pożarnych, Krajowej Sekcji Pożarnictwa NSZZ „Solidarność”, szkół pożarniczych i Zespołu. Na nim to przyjęto główne kierunki prac nad projektem ustawy zaproponowanej przez Zespół Dolnośląski. Ustalono, że koordynatorem prac zostaje komendant główny SP- gen. poż. Andrzej Stefanowski- późniejszy członek koła ZE i RP RP w Wałbrzychu.

DZR składał się z zespołów: redakcyjnego, współpracująco-opiniującego oraz grupy konsultantów.

Zespół Redakcyjny

Ppłk poż. mgr Andrzej Jaroszek-do 26 listopada 1990r.- oficer specjalista/inspektor ds. ochrony przeciwpożarowej Uniwersytetu Wrocławskiego, a następnie- zastępca komendanta wojewódzkiego straży pożarnych. Przewodniczący Zespołu. Członek Prezydium Krajowej Sekcji Pożarnictwa NSZZ „Solidarność”.

Ppłk poż. inż. Józef Modras- zastępca komendanta wojewódzkiego SP w Wałbrzychu. Więcej o nim też, w dalszej części niniejszego opracowania.

Ppłk poż. inż. Ryszard Januszkiewicz- komendant rejonowy SP dzielnicy Wrocław-Psie Pole. Więcej o nim też, w dalszej części niniejszego opracowania.

Ppłk poż. inż. Eugeniusz Engel – inspektor ochrony przeciwpożarowej w DDOKP we WrocławiuWięcej o nim też, w dalszej części niniejszego opracowania.

Mjr poż. inż. Stanisław Ręclawowicz-komendant rejonowy strażypożarnych dla dzielnicy Wrocław-Krzyki. Więcej o nim też w dalszej części niniejszego opracowania.

Płk poż. inż. Eugeniusz Zajączkowski- komendant wojewódzki SP w Wałbrzychu. Przewodniczący spotkania w dniu 18 czerwca 1990r.- we Wrocławiu, na którym debatowano nad założeniami i schematem organizacyjnym struktur przyszłej PSP. Więcej o nim też, w dalszej części niniejszego opracowania.

W zespole pracowali jeszcze:

Kpt. poż. inż. Andrzej Abulewicz –zastępca komendanta rejonowego straży pożarnych Wrocław-Psie Pole, a od 1 listopada 1995r. do 31 grudnia 1998r.- komendant rejonowy PSP w Trzebnicy (woj. wrocławskie, ob.-Dolnośląskie). Tam od 1 stycznia 1999r. do 30 kwietnia 2005r., zajmował stanowisko komendanta powiatowego PSP. Następnie, od 1 maja 2005r. do 2016r., był Zastępcą Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. W stan spoczynku odszedł w stopniu starszego brygadiera. Posiadał wtedy tytuły zawodowe magistra inżyniera. Ppor.poż. dr inż. Stanisław Mierzwa – oficer specjalista Okręgowego Inspektoratu Ochrony Przeciwpożarowej DDOKP. Oficer ten przedwcześnie zmarł.

W zespole opiniującym spośród późniejszych członków naszego Związku znalazł się:

płk poż. dr inż. Ludwik Wargocki– komendant SGSP -w l.1990-1992. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska dyrektora Biura Informatyki i Łączności KG PSP-w 1996r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Stał na czele zespołu ds. opracowania koncepcji łączności bezprzewodowej na potrzeby PSP i systemu ratowniczo-gaśniczego. Pierwszy prezes ZK przy KG PSP. Przewodniczący KR koła przy KG PSP.

W pracach podkomisji sejmowej nad ustawami strażackimi, uczestniczył sekretarz generalny Zarządu Głównego ZOSP- płk poż. mgr Albin Piątkowski. Prezentował wtedy opinie i propozycje zapisów dot. OSP i ZOSPW naszym związku przez wiele lat odgrywał jedną z kluczowych ról. W l. 2011-2015, stał on na czele ZG, a do tego momentu, był kolejno wiceprezesem ZG- w l. 1999-2011 i członkiem jego Prezydium- w l. 1995-1999. Uczestniczył w zjeździe założycielskim i we wszystkich kolejnych zjazdach, na których wyjąwszy VI KZD, kierował komisjom uchwał i wniosków, przez co zawsze, był głównym autorem programów działania związku na poszczególne kadencje. Był autorem i współautorem pism, skarg i zażaleń oraz petycji w żywotnych sprawach naszego środowiska, a kierowanych do władz państwowych, ministerstw tym spraw wewnętrznych, KG PSP i Dyrekcji ZER MSWiA. Reprezentował nasz związek, w Porozumieniu Związków Zawodowych i Stowarzyszeń Służb Mundurowych. Należał do twórców Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP, i był członkiem jej władz krajowych, w tym wiceprezydentem. Zasiadał w Zespole Prawnym Federacji. Od 14 kwietnia 1994r. kierował zarządami wojewódzkimi w Szczecinie i Zachodniopomorskim. Autor artykułów na temat Związku i współautor monografii ZE i RP RP oraz publikacji-„X lat Związku w województwie zachodniopomorskim”. Od 2015r. jest honorowym prezesem ZG ZE i RP RP.

W pracach Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego odegrali niebagatelną rolę, jako jego konsultanci- uczeni Uniwersytetu Wrocławskiego: dr hab. Włodzimierz Gromski z Instytutu Nauk Prawno- Ustrojowych, dr hab. Tadeusz Kocowski i mgr Maciej Lamparski – obaj z Instytutu Nauk Administracyjnych. Dwaj pierwsi są obecnie profesorami nadzwyczajnymi wrocławskiej uczelni. Czwartym naukowcem wspomagającym DZR, w zakresie psychologicznych aspektów ówczesnej sytuacji i modelu rozwoju straży pożarnej, był dr inż. Mieczysław Cenin z Instytutu Psychologii UWr. Jest on od wielu lat, ściśle związany z wrocławskim środowiskiem emeryckim.

DZR był wspierany przez zespół opiniujący, w którym byli doc. dr hab. Barbara Adamiak (ob. prof. dr hab.) z Instytutu Nauk Administracyjnych, doc. dr hab. Edward Gniewek (ob. prof. dr hab.) i dr Zdzisław Kubot (ob. prof. dr hab.) z Instytutu Prawa Cywilnego- wszyscy z Uniwersytetu Wrocławskiego. Kolejnymi osobami, które współpracowały z DZR byli ludzie w strażackich mundurach: mjr poż. inż. Mieczysław Bryk- komendant wojewódzki straży pożarnych we Wrocławiu (od lipca 1990r.), chor. poż. Krzysztof Wojtulski- przewodniczący Krajowej Sekcji Pożarnictwa NSZZ „Solidarność”, wiceprzewodniczący tej sekcji- ppłk poż. mgr Zdzisław Sołowin (o nim też, w dalszej części niniejszego opracowania), st. ogn. poż. Marek Pawlak- przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” przy KWSP we Wrocławiu (pismo ze składami osobowymi zespołu redakcyjnego, konsultantów, współpracujących i opiniujących, opatrzono pieczęcią nagłówkową o treści: Niezależny Samorządny Związek Zawodowy logo-Solidarność- Funkcjonariuszy Pracowników Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych), mjr poż. inż. Dariusz Wojnowski-z KGSP oraz ppor. poż. dr Janusz Kępka-SGSP.

Na kilka tygodni przed uchwaleniem ustaw strażackich, decyzją z dnia 26 kwietnia 1991r. podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych- Jerzego Zimowskiego, powołano zespół ds. zorganizowania PSP. Na czele zespołu stanął płk poż. inż. Feliks Dela- komendant Szkoły Chorążych Pożarnictwa w Krakowie. Do zespołu weszło 18 osób, spośród których z naszą organizacją związali się niżej podani oficerowie.

Ppłk poż. mgr Jan Cała- wiceprzewodniczący NSZZ Pracowników Pożarnictwa i jego reprezentant, w pracach nad projektami „ustaw strażackich” oraz środowiska resortowej ochrony przeciwpożarowej. Członek zespołu ds. zorganizowania PSP. Pracował w jego podzespole zajmującego się problematyką kadr PSP. Przedstawiciel Komendanta Głównego PSP na I Krajowym Zjeździe Delegatów Związku Byłych Funkcjonariuszy i Pracowników Pożarnictwa Polskiego/ Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa RP. W l. 1993-1995, był zastępcą dyrektora Biura Kadr i Kształcenia Zawodowego KG PSP. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska dyrektora Zespołu Doradców Komendanta Głównego PSP- 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Ważna postać w naszym związku. Prezes ZG w l. 2003-2011. W 2011r. nadano mu tytuł honorowego prezesa ZG. Sekretarz ZG w l. 1999-2003. Członek Komitetu Obywatelskiego Inicjatywy Ustawodawczej dla zgłoszenia projektu nowelizacji ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i funkcjonariuszy służby mundurowych i ich rodzin-w 2000r. Przewodniczący Zespołu Historycznego ZG. Prezes Mazowieckiego ZW i honorowy prezes tego zarządu. Wiceprezydent Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP. Członek koła przy KG PSP.

Ppłk poż. mgr Andrzej Jaroszek- zastępca komendanta wojewódzkiego SP we Wrocławiu, a wcześniej oficer specjalista ds. ochrony przeciwpożarowej Uniwersytetu Wrocławskiego. Przewodniczący Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego. Członek Zespołu ds. zorganizowania PSP. Pracował w nim, jako przewodniczący podzespołu ds. struktur organizacyjnych, siedzib i zasięgu terytorialnego jednostek ratowniczo-gaśniczych, komend PSP, struktury organizacyjnej KG PSP i jej etatów. O nim też, w dalszej części opracowania.

Ppłk poż. mgr inż. Józef Modras-zastępca komendanta wojewódzkiego SP w Wałbrzychu. Członek Zespołu ds. zorganizowania PSP. Pracował, w nim, jako członek podzespołu kierowanego przez ppłk poż. mgr Andrzeja Jaroszka. Więcej o nim także, w dalszej części niniejszego opracowania.

Płk poż. mgr Józef Turski– przewodniczący podzespołu ds. prawnych i finansowych w Zespole ds. zorganizowania PSP. Szef Służby Finansowej KGSP. Członek Prezydium ZG w l. 2011-2015. Współautor „Zasad gospodarki finansowej w ogniwach ZE i RP RP”. Członek Mazowieckiego ZW w tym jego Prezydium- od 2007rCzłonek ZK przy KG PSP.

TWORZENIE PRZEPISÓW WYKONAWCZYCH

W celu opracowania projektów aktów wykonawczych do ustaw strażackich, w ówczesnej KGSP opracowano „Harmonogram przygotowania aktów prawnych do ustaw strażackich. Ten harmonogram zatwierdził dnia 21 czerwca 1991r. komendant główny SP- gen. poż. Andrzej Stefanowski. Na tej podstawie, decyzją nr 6/91 Komendanta Głównego z dnia 22 lipca 1991r., a podpisaną przez-zastępcę komendanta głównego straży pożarnych- płk poż. mgr Zdzisława Radnego, powołano 17 tematycznych zespołów roboczych. Zespoły miały za zadanie przygotować projekty 45 przepisów wykonawczych. Wśród powołanych kierowników zespołów, znaleźli m. in. przyszli działacze i członkowie naszego Związku.

Ppłk poż. mgr inż. Zbigniew Meres -komendant wojewódzki SP w Katowicach. Stał on na czele zespołu, który przygotowywał projekty przepisów w zakresie prewencji oraz zespołu ds. organizacji i zakresu kompetencyjnego terenowych organów PSP oraz nadzoru nad ochroną przeciwpożarowej w gospodarce narodowej. Więcej o nim też, w dalszej części niniejszego opracowania.

Ppłk poż. mgr Stefan Drzyzga- radca prawny KWSP w Krakowie, a po utworzeniu PSP- Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Stał na czele, w którym opracowano treść ceremoniału pożarniczego. Członek koła w Krakowie.

Mjr poż. Jacenty Socha-KWSP w Kielcach. Stał na czele zespołu, który wypracował przepisy dot. postępowania dyscyplinarnego oraz świadectw służby. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego we Włoszczowej – 30 czerwca 2005r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera oraz tytuł zawodowy magistra. Wiceprezes Świętokrzyskiego ZW-od 2015r. l. 2007-2011, był w tym zarządzie sekretarzem. Przewodniczący KR koła w Kielcach.

Płk poż. mgr Jacek Sawicki- zastępca komendanta wojewódzkiego SP w Zielonej Górze. Kierował zespołem, który wypracował przepisy płacowe w PSP. W stan spoczynku odszedł z zajmowanego stanowiska –w 1992r. Członek ZG w l. 2011-2015. Wiceprezes Lubuskiego ZW- w l. 2007-2015. Od 2003r. do 2007r. i od 2015r.-członek tego zarządu. W latach-1999-2003, był przewodniczącym WKR.

Ppłk poż. inż. Kazimierz Zdun- oficer KWSP w Skierniewicach. Przewodniczący zespołu przygotowującego przepisy wykonawcze do ustawy o PSP, w części dot. lecznictwa. Więcej o nim też, w dalszej części niniejszego opracowania.

Ppłk poż. mgr Ryszard Kaszuba- radca prawny KWSP Olsztyn, a po utworzeniu PSP- Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego. Przewodniczący zespołu, w którym powstały projekty przepisów dot. świadczeń socjalnych oraz urlopów. W kadencji ZG- w l. 2011-2015, pracował w komisji przygotowującej projekt statutu ZEiRP RP. Wiceprezes Warmińsko-Mazurskiego ZW- od 2007r. Przewodniczący WKR –w l. 2003-2007, a od 1999r- jej wiceprzewodniczący. Prezes ZK w Olsztynie- w l. 1997-2011.

Spośród członków Zespołu Dolnośląskiego do udziału w pracach 15 zespołów przygotowujących projekty aktów wykonawczych, nie zaproszono NIKOGO.

PIERWSI KOMENDANCI PSP- BYLI I DZISIEJSI ZWIĄZKOWCY

JEDNOSTKI CENTRALNE

St. bryg. mgr inż. Jan Kielin- dyrektor Biura Kadr i Kształcenia Zawodowego KG PSP. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska dyrektora tego biura-10 lipca 1996r. Członek koła przy KG PSP.

St. bryg. mgr Zbigniew Sadowski-dyrektor Biura Administracyjno-Gospodarczego KG PSP. W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska w 1997r. Członek koła przy KG PSP.

St. bryg mgr Czesław Kosiba– zastępca komendanta- rektora SGSP ds. liniowych. W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska- 31 maja 1996r. Autor artykułów poświęconych tematyce ochotniczych straży pożarnych na łamach pisma „Strażak”. Przewodniczący KR koła w Zakopanem- od 2011r.

St. bryg. mgr Stanisław Pacyna– komendant Szkoły Podoficerskiej PSP w Opolu. W stan spoczynku odszedł -30 kwietnia 2003r. Członek koła w Opolu.

St. bryg. inż. Tadeusz Śliwa- zastępca komendanta SP PSP w Opolu. Z tego stanowiska odszedł w stan spoczynku- 14 kwietnia 2000r. Członek ZG- w l. 2013-2015. Honorowy Prezes Opolskiego ZW, prezes Opolskiego ZW 2007-2015 i wiceprezes-2003-2007. Przewodniczący Zespołu ZG ds. nadania sztandaru ZG i wiceprzewodniczący Zespołu ZG ds. organizacji obchodów 20-lecia Związku. Członek zespołu redakcyjnego kroniki Związku. Autor artykułów z zakresu historii pożarnictwa na terenie Opolskiego.

St. bryg. Stanisław Mazur -od 1 października 1992r.- redaktor naczelny „Przeglądu Pożarniczego”. W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska w 2000r. Współpracuje z ZG ZEiRP RP. Członek koła przy KG PSP.

Bryg. mgr Piotr Bielicki- zastępca komendanta Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie. Nauczyciel. W stan spoczynku odszedł w 1997r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek zespołu KGSP/PSP, który opracował system szkolenia w PSP¹. Autor 30 książek- najczęściej podręczników fachowych, blisko 250 artykułów i opracowań o tematyce fachowej, z historii pożarnictwa, dydaktyki zawodowej, psychologii działań ratowniczych oraz programów nauczania szeregowców, podoficerów i aspirantów, członków MDP i OSP. Współtwórca serii wydawniczej „Biblioteka szkolna”. Redaktor pism fachowych i członek Rady Redakcyjnej „Przeglądu Pożarniczego”. Sekretarz ZK w Wałbrzychu. Wiceprzewodniczący Komisji Socjalnej przy Dolnośląskim Komendancie Wojewódzkim PSP we Wrocławiu -w l. 1999-2002, oraz jej przewodniczący- w l. 2002-2005.

1.W zespole, któremu przewodniczył płk poż/st. bryg. mgr inż. Jan Kielin m. in. byli: ppłk poż/ bryg. mgr Zenon Freitag- późniejszy członek ZG oraz kpt. poż./ generał brygadier Wiesław Leśniakiewicz.

Bryg. mgr Marek Ślósarski-komendant Szkoły Podoficerskiej PSP w Supraślu (woj. białostockie, ob.-Podlaskie). Z tego stanowiska odszedł w stan spoczynku-30 kwietnia 2003r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Od 2015r.-wiceprzewodniczący WKR w Białymstoku. Od 2011r. zasiada w KR koła w Białymstoku.

St. bryg. mgr Stanisław Machowicz– doradca komendanta głównego PSP. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska dyrektora Biura Organizacji i Nadzoru- 30 listopada 1998r. Był członkiem koła w Lublinie.†- w 2011r.

St. kpt. ks. Jerzy Kołodziejczak – krajowy kapelan strażaków wyznania rzymsko-katolickiego. W stan spoczynku odszedł- w 2007r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek koła w Łodzi.

PIERWSI KOMENDANCI WOJEWÓDZCY PSP

W strukturach terenowych PSP, zgodnie z obowiązującym do 31 grudnia 1998r. podziałem administracyjnym Polski, funkcjonowało 49 komend wojewódzkich tej formacji.

1.St. bryg. mgr inż. Józef Modras-Wrocław (woj. wrocławskie, obecnie-Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Wałbrzychu-3 lipca 1996r. Członek koła w Wałbrzychu. O nim też w początkowej części niniejszego opracowania.

2.St. bryg. mgr inż. Eugeniusz Zajączkowski-Wałbrzych-(woj. wałbrzyskie, ob.-Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta wojewódzkiego PSP w Wałbrzychu -30 listopada 1998r. Członek koła w Wałbrzychu. O nim też, w początkowej części niniejszego opracowania.

3. St. bryg. inż. Tadeusz Mikucki– Kalisz (ob. –Wielkopolskie). Do 31 sierpnia 1992r.- pełnił obowiązki komendanta wojewódzkiego. Od 15 czerwca 1992r.- zastępca komendanta wojewódzkiego PSP. W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska -31 marca 1993r. Był współzałożycielem koła w Kaliszu oraz długoletnim wiceprezesem jego zarządu. Zasiadał w Komisji Socjalnej przy Wielkopolskim Komendancie Wojewódzkim PSP w Poznaniu. †-11-04- 2017r.

4.St. bryg. mgr Zygmunt Leszczyński-Kalisz (ob. -Wielkopolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta wojewódzkiego PSP w Kaliszu-28 lutego 1994r. Członek: ZG w l. 2003- 2014 oraz GKR w l. 1999-2003. Współprzewodniczący IV i V Krajowego Zjazdu Delegatów oraz Zjazdu Nadzwyczajnego. Wiceprezes Wielkopolskiego ZW w Poznaniu- w l. 1999-2014. Przewodniczący KR koła w Kaliszu. †- w 2014r.

5.St. bryg. mgr Andrzej Priadka– Koszalin ob. (ob. – Zachodniopomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta wojewódzkiego PSP w Koszalinie-16 lutego 1994r. Członek WKR w Koszalinie, w l. 1994-1998. Od 30 stycznia 1999r. wiceprzewodniczący, a od 12 czerwca 2000r.-przewodniczący KR koła w Koszalinie.

6.St. bryg. mgr Władysław Pelczar-Krosno (woj. krośnieńskie, ob.-Podkarpackie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta wojewódzkiego PSP w Krośnie-31 marca 1997r. Członek Podkarpackiego ZW w Rzeszowie -w l. 2007-2015.

7.St. bryg. mgr Aleksander Szymański-Toruń (woj. toruńskie, ob. -Kujawsko-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Zastępcy Komendanta Głównego PSP-31 stycznia 1999. Posiadał wtedy stopień nadbrygadiera. Członek koła przy KG PSP.

8.St. bryg. mgr Bogusław Śliwiński-Sieradz (woj. sieradzkie, ob.-Łódzkie). Członek koła w Zduńskiej Woli.

9.St. bryg. inż. Stanisław Dąbek– Tarnobrzeg (woj. tarnobrzeskie, ob.-Podkarpackie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy dyrektora Biura Kwatermistrzowskiego KG PSP. Członek KR koła przy KG PSP.

10.St. bryg. inż. Teofil Jankowski– Leszno (woj. leszczyńskie, ob.-Wielkopolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Komendanta Głównego PSP-Szefa OCK, dnia 31 maja 2005r. Posiadał wtedy stopień generała nadbrygadiera. Członek koła w Częstochowie.

11.St. bryg. inż. Stanisław Rusinek-Chełm (ob.- Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta wojewódzkiego w Chełmie-31 grudnia 1998r. Przewodniczący KR w Chełmie- w l. 2002- 2006. Wcześniej- wiceprezes ZK w Radzyniu Podlaskim.†- w 2006r.

12.St. bryg. inż. Jerzy Seńczuk-Opole (woj. opolskie, ob.-Opolskie). W stan spoczynku odszedł w stopniu nadbrygadiera i ze stanowiska Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP-15 kwietnia 2000r. Członek koła w Katowicach †- w 2017r.

13.St. bryg. inż. Edward Wisz-Zamość (woj. zamojskie, ob. – Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta wojewódzkiego PSP w Zamościu-30 czerwca 1996r. Członek Lubelskiego ZW w l. 1999- 2003. Prezes ZK w Zamościu.

14.Bryg. inż. Roman Kaźmierczak –Warszawa (woj. stołeczne warszawskie, ob.-Mazowieckie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego PSP- 15 stycznia 2003r. Posiadał wtedy stopień nadbrygadiera. Dzięki jego decyzji ZG ZE i RP RP, otrzymał lokal biurowy wraz z niezbędnym wyposażeniem, w siedzibie Muzeum Pożarnictwa w Warszawie. Członek koła przy KG PSP.

15.Bryg. mgr inż. Zbigniew Meres– Katowice (ob.-Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Komendanta Głównego PSP-Szef a OCK- 30 maja 2002r. Posiadał wtedy stopień generała brygadiera. W l. 2002/2003, był dyrektorem Departamentu Bezpieczeństwa Powszechnego w MSW i A. Senator RP, w l. 2007-2015. Wiceprezes ZG ZOSP RP- od 2002r. Członek koła w Zawierciu. O nim także w początkowej części niniejszego opracowania.

16.Bryg. inż. Ignacy Ścibiorek – Łódź (woj. łódzkie, ob.-Łódzkie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Zastępcy Komendanta Głównego PSP-10 grudnia 1997r. Posiadał wtedy stopień nadbrygadiera. Od 1 października 1997r. pełnił obowiązki komendanta głównego PSP. Członek koła przy KG PSP.

17.Mł. bryg. inż. Ryszard Dąbrowa– Legnica (woj. legnickie, ob.-Dolnośląskie). Pierwszy raz odszedł w stan spoczynku ze stanowiska Lubuskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Gorzowie-14 lutego 2006r.. Posiadał wtedy stopień nadbrygadiera i tytuły zawodowe magistra inżyniera. Powtórnie w stan spoczynku odszedł ze stanowiska rektora-komendanta SGSP- 14 listopada 2016r. Posiadał wtedy stopień nadbrygadiera. W l. 2006-2009, był członkiem koła w Legnicy.

18.Mł. bryg. mgr inż. Bogdan Kołakowski-Ciechanów (woj. ciechanowskie, ob. Mazowieckie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Białymstoku-14 maja 2007r. Posiadał wtedy stopień nadbrygadiera. Był przewodniczącym KR koła w Ciechanowie.

19.Mł. bryg. mgr inż. Józef Pełczyński– Lublin (woj. lubelskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta miejskiego PSP w Wałbrzychu (Dolnośląskie) – 27 listopada 2003r., w stopniu brygadiera. Był członkiem koła w Wałbrzychu.† -w 2015r.

PIERWSI ZASTĘPCY KOMENDANTÓW WOJEWÓDZKICH PSP

STARSI BRYGADIERZY

1.Inż. Stanisław Brzostowski-Gdańsk (woj. gdańskie, ob.-Pomorskie). Z tego stanowiska odszedł w stan spoczynku-31 grudnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek koła w Gdańsku.

2.Inż. Adolf Czesnowski– Łomża (woj. łomżyńskie, ob.-Podlaskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Łomży-30 czerwca 1996r. Członek WKR w Białymstoku- w l. 1999-2007.

3.Inż. Edward Gierski -Warszawa (woj. stołeczne warszawskie, ob.-Mazowieckie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Warszawie-30 czerwca 1996r. Członek Mazowieckiego ZW, w Warszawie- w l. 1999-2007. Pierwszy prezes ZK w Pruszkowie- od 1997r. Następnie prezes ZK Warszawa Zachód, w Błoniu.

4.Inż. Włodzimierz Marasz –Bydgoszcz (woj. bydgoskie, ob.-Kujawsko-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Bydgoszczy-28 lutego 1998r. Członek Prezydium ZG- od 2015r. Członek GKR-w l. 2007-2011. Członek ZG-od 2011r. Członek komisji konkursowej kronik Związku. Prezes Kujawsko-Pomorskiego ZW w Toruniu- od 2007r. Wiceprezes tego zarządu- w l. 2003- 2007, a od 1999r.- członek Kujawsko-Pomorskiego ZW. Był prezesem ZK nr 2 w Tucholi.

5.Inż. Stanisław Mieśniak-Legnica (woj. legnickie, ob.-Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Legnicy-30 czerwca 1997r. Członek Dolnośląskiego ZW -w l.1999-2003. B. przewodniczący KR koła w Legnicy.

6.Mgr Roman Popajewski– Zamość (woj. zamojskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta wojewódzkiego PSP w Zamościu- 31 grudnia 1998r. Wiceprezes Lubelskiego ZW w l. 2007-2011, a od 2003r. do chwili obecnej -członek Prezydium LZW.

7.Mgr Aleksander Radkowski- Bielsko-Biała (woj. bielskie, ob. –Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Bielsku-Białej- 30 kwietnia 1998r. Członek Śląskiego ZW w Katowicach, w l. 2007-2015. Prezes ZK w Bielsku-Białej- od 2003r.

8.Mgr Bolesław Trybuchowski– Leszno (woj. leszczyńskie, ob.-Wielkopolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska pełniącego obowiązki komendanta wojewódzkiego SP w Lesznie-17 września 1995r. Od 2011r- wiceprezes Lubuskiego ZW w Gorzowie Wielkopolskim.

BRYGADIERZY

9.Inż. Wojciech Bastek-Olsztyn (woj. olsztyńskie, ob.-Warmińsko-Mazurskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Olsztynie – 5 maja 1998r. Od 2015r.- członek ZG oraz wiceprezes Warmińsko-Mazurskiego ZW w Olsztynie.

10.Inż. Józef Dziemdziela– Łódź (woj. łódzkie, ob.-Łódzkie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta wojewódzkiego PSP w Łodzi-24 lutego 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera i tytuły zawodowe -magister inżynier. Był senatorem RP w l. 2001-2005. Pełnił wtedy pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Spraw Wewnętrznych i Administracji tej izby. W l. 1998- 2001, był Starostą Zgierskim, a w l. 2006-2010 – zajmował stanowisko przewodniczącego Rady Powiatu Zgierskiego. Wiceprezes ZK w Zgierzu.

11.Mgr Feliks Grzelka- Konin (woj. konińskie, ob. Wielkopolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Koninie-31 marca 1998r. Członek Wielkopolskiego ZW w Poznaniu- w l. 2003-2011. B. wiceprezes ZK w Koninie.

12.Inż. Ryszard Januszkiewicz-Wrocław (woj. wrocławskie, ob.-Dolnośląskie). Odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP we Wrocławiu-15 lutego 1993r. Współorganizator uroczystości z okazji 50-lecia powołania oficerskich techników pożarniczych w Wieliczce i Wrocławiu. Współwydawca pism: „Krakowski Hejnał Strażacki” i „Mariackiego Hejnału Strażackiego”. Honorowy Prezes Dolnośląskiego ZW we Wrocławiu, a w l. 1999-2007- prezes tego zarządu. W l. 2011-2015- członek Prezydium Dolnośląskiego ZW. O nim także w początkowej części niniejszego opracowania.

13.Mgr Andrzej Jaroszek– Wrocław (woj. wrocławskie, ob.-Dolnośląskie) Zastępcą komendanta wojewódzkiego PSP we Wrocławiu został 27 lipca 1992r. i zajmował je do 30 czerwca 1993r. W stan spoczynku odszedł w stopniu starszego brygadiera. Wiceprezes ZK przy KW PSP we Wrocławiu. O nim także, w początkowej części niniejszego opracowania.

14.Mgr inż. Tadeusz Karcz– Piotrków Trybunalski (woj. piotrkowskie, ob.-Łódzkie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego PSP-27 lutego 2006r. Posiadał wtedy stopień nadbrygadiera. Członek koła w Piotrkowie Trybunalskim.

15.Inż. Lucjan Myrda– Kraków (woj. krakowskie, ob.-Małopolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska pełniącego obowiązki Zastępcy Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Krakowie-30 kwietnia1999r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek koła w Krakowie.

16.Inż. Ryszard Niziołek-Wałbrzych (woj. wałbrzyskie, ob. Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł z Biura Kadr i Szkolenia KG PSP- w 1996r. Był członkiem koła w Wałbrzychu.

17.Mgr Zygmunt Politowski-Toruń (woj. toruńskie, ob.-Kujawsko -Pomorskie). W stan spoczynku odszedł w stopniu nadbrygadiera, ze stanowiska Zastępcy Komendanta Głównego PSP-15 stycznia 2005r. Wiceprezes ZG-od 2015r. Reprezentant Związku w Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP- od 2015r. Prezes ZK przy KG PSP- od 2015r.

18.Inż. Kazimierz Zdun- Skierniewice (woj. skierniewickie, ob.-Łódzkie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta* wojewódzkiego PSP w Skierniewicach-31 grudnia- 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Prezes ZK w Skierniewicach. O nim też, w początkowej części niniejszego opracowania.

*W okresie od 1 marca 1997r. do 30 kwietnia 1998r., był dyrektorem Biura Administracyjno-Gospodarczego KG PSP.

MŁODSZY BRYGADIER

19.Inż. Stanisław Lenard– Szczecin (woj. szczecińskie, ob.-Zachodniopomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Zachodniopomorskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Szczecinie-10 grudnia 2001r. Posiadał wtedy stopień brygadiera i kolejny tytuł naukowy- doktora n. wojsk. Członek Zachodniopomorskiego ZW-w l. 2007-2015.

20.Mgr inż. Adam Szczepański- Chełm (woj. chełmskie, ob. –Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP-31 marca 2002r. Posiadał wtedy stopień brygadiera. Członek koła w Lublinie?

STARSZY KAPITAN

21.Mgr inż. Roman Petrykowski– Przemyśl (woj. przemyskie, ob.-Podkarpackie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Zastępcy Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Rzeszowie-28 lutego 2015r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek Prezydium Podkarpackiego ZW. Autor monumentalnego opracowania: „Straż pożarna wczoraj i dziś. XX lat Państwowej Straży Pożarnej na Podkarpaciu”. Jest w nim m. in. rozdział poświęcony podkarpackiej organizacji ZE i RP RP.

PIERWSI KOMENDANCI REJONOWI PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ

Z chwilą uruchomienia struktur PSP rozpoczęły działalność 262 komendy rejonowe formacji.

STARSI BRYGADIERZY

1. Inż. Jerzy Sikorski– Łódź (woj. łódzkie, ob. Łódzkie) W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Łodzi- 30 czerwca 1996r. Był członkiem koła w Łodzi.

2.Mgr Jan Paluch– Nysa (woj. opolskie, ob.-Opolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Nysie-30 lipca 1995r. Od 19 stycznia 1996r.-członek Zarządu Komisarycznego do kierowania pracami nad utworzeniem struktur związku na terenie woj. opolskiego. Wiceprezes Opolskiego ZW, w l. 1996- 2003, a jego członek -do 2015r. Długoletni prezes ZK w Nysie.

3.Antoni Pilch– Opole (woj. opolskie, ob.-Opolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Opolu-31 marca 1994r. Od 19 stycznia 1996r.-członek Zarządu Komisarycznego do kierowania pracami nad utworzeniem struktur związku na terenie woj. opolskiego. Wiceprezes Opolskiego ZW, w l. 1996-1999. Prezes ZK przy KR PSP w Opolu.

BRYGADIERZY

1.Inż. Zbigniew Basiński- Kartuzy (woj. gdańskie, ob.-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Kartuzach -1 października 1993r. Członek koła w Kartuzach.

2.Inż. Jan Boćwiński-Prudnik (woj. opolskie, ob.-Opolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Nysie (woj. opolskie) -30 września 1998r. Członek ZG, w l. 1999-2007. Przewodniczący zespołu ZG ds. opracowania projektu nowego Statutu Związku- w l.-2007-2008. Wiceprezes Opolskiego ZW, w l. 2007-2011. Członek Opolskiego ZW w l. 2003-2011. Wiceprezes ZK w Nysie. Członek zespołu redakcyjnego kroniki Związku. Autor książek na temat płk poż. Zdzisława Filingiera i historii ochrony przeciwpożarowej na Ziemi Nyskiej. Zasiadał w Radzie Miasta i Radzie Powiatu w Nysie. Organizator Izby Tradycji Pożarnictwa w Nysie.

3.Inż. Henryk Dyguś– Janów Lubelski (woj. tarnobrzeskie, ob. Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Janowie Lubelskim-31 grudnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Pierwszy prezes ZK – od 1999r., a obecnie prezes honorowy ZK w Janowie Lubelskim.

4.Inż. Eugeniusz Engel-Oława (woj. wrocławskie, ob.-Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Oławie-30 czerwca 1998r. Prezes Dolnośląskiego ZW we Wrocławiu- od 2011r. Autor publikacji –„Moje wspomnienia z okresu tworzenia „strażackich ustaw” z lat 1990”. Członek zespołów ZG ds. organizacji obchodów 20-lecia Związku i nadania Sztandaru dla ZG. Współprowadzący centralnej uroczystości z okazji 20-lecia Związku. Członek Komisji bieżącego ZG ds. opracowania nowego statutu.Więcej o nim, w początkowej części niniejszej pracy.

5.Inż. Eugeniusz Grzesiak-Kępno (woj. kaliskie, ob. Wielkopolskie). Odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Kępnie-30 września 2004r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Był prezesem ZK w Kępnie.

6.Inż. Mieczysław Jamnik– Nakło (woj. bydgoskie, ob.-Kujawsko-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP, w Nakle -30 listopada 1998r. Przewodniczący WKR w Toruniu- w l.1999-2003.

7.Ryszard Jarczyński-Pisz (woj. suwalskie, ob.-Warmińsko-Mazurskie). Początkowo pełnił obowiązki komendanta rejonowego PSP w Piszu. W stan spoczynku odszedł -28 lutego 1993r. Członek Warmińsko-Mazurskiego ZW w Olsztynie- w l. 1999-2003. Prezes ZK                          w Piszu- w l. 1999-2011. †- w 2015r.

8.Inż. Zygmunt Jaworski-Legionowo (woj. stołeczne warszawskie, ob.-Mazowieckie). Odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego w Legionowie-31 maja 1995r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Prezes ZK w Legionowie, w l. 2003-2011.

9.Inż. Hieronim Kosecki– Gdynia (woj. gdańskie, ob.-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Koszalinie-31 grudnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Wiceprezes Zachodniopomorskiego ZW- od 2011r. Wiceprzewodniczący WKR w Szczecinie, w l. 2003-2011. Prezes, a wcześniej wiceprezes ZK w Koszalinie – od 30 stycznia 1999r.

10.Mgr Józef Manderla– Strzelce Opolskie (woj. opolskie, ob.-Opolskie).                            W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Strzelcach Opolskich -31 grudnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Przewodniczący WKR w Opolu od 2005r. Sekretarz Opolskiego ZW w l. 2003- 2005. Prezes ZK w Strzelcach Opolskich w l. 2002-2011.

11.Inż. Czesław Młynarski-Puławy (woj. lubelskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Lublinie-30 września 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek GKR- od 2015r. Członek Lubelskiego ZW- od 2007r., a od 2011- członek jego prezydium. Przewodniczący KR koła w Puławach.

12.Inż. Henryk Mól-Będzin (woj. katowickie, ob. -Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Będzinie-31 marca 1995. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek ZW w Katowicach. W l. 1999- 2003r.-członek Śląskiego ZW w Katowicach. B. prezes ZK w Będzinie.

13.Inż. Waldemar Niszcz– Koszalin (woj. koszalińskie, ob.-Zachodniopomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Koszalinie-15 stycznia 1994r. Sekretarz ZW w Koszalinie w l. 1994-1998.

14.Inż. Zbigniew Pęzioł-Bielsko-Biała (woj. bielskie, ob.-Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Bielsku-Białej-30 kwietnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Przewodniczący KR koła w Bielsku-Białej.

15.Inż. Mieczysław Piejak– Świdnik (woj. lubelskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Świdniku-30 kwietnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Wiceprezes Lubelskiego ZW w l. 2003-2007, oraz jego członek w l. 2007-2011 i od 2015r. B. prezes ZK w Świdniku.

16.Inż. Zdzisław Piotrowski-Wąbrzeźno (woj. toruńskie, ob.-Kujawsko-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Wąbrzeźnie -28 lutego 1998r. Członek ZG w l. 1999-2003. Wiceprzewodniczący WKR w Toruniu w l. 1999-2003. Członek Kujawsko-Pomorskiego ZW w Toruniu- w l.-2003-2007.

17.Inż. Henryk Przybylok– Trzebnica (woj. wrocławskie, ob.-Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Trzebnicy-31 października 1995r. Prezes ZK w l. 1999- 2011.

18.Mgr inż. Jan Rudaś – Węgrów (woj. siedleckie, ob.-Mazowieckie)). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego w Węgrowie30 kwietnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek Mazowieckiego ZW w Warszawie- od 1999-. Prezes ZK w Węgrowie- od 1999r.

19.Mgr Ludwik Sabeł-Myślibórz (woj. gorzowskie, ob.-Zachodniopomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Myśliborzu-31 sierpnia 1998r. Członek GKR w l. 1999-2003. Wiceprezes Zachodniopomorskiego ZW                       w Szczecinie- od 1999r. Przewodniczący WKR w Gorzowie Wielkopolskim- w l. 1994-1998. Prezes ZK w Myśliborzu- od początku jego istnienia, tj. od 1994r.

20.Mgr Zdzisław Sołowin-Słupsk (woj. słupskie- ob.-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Słupsku-11 grudnia 1994r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Przewodniczący i wiceprzewodniczący Krajowej Sekcji Pożarnictwa NSZZ „Solidarność”. Uczestnik I ogólnopolskiego spotkania liderów środowiskowych grup emeryckich- zjazdu założycielskiego Związku Byłych Funkcjonariuszy i Pracowników Pożarnictwa Polskiego- 20 lipca 1994r. Wiceprezes Pomorskiego ZW w Gdańsku- w l. 2003-2007. Był przewodniczącym Rady Miasta Słupska. O nim też powyżej.

21.Edward Szarawarski– Zwoleń (woj. radomskie, ob. -Mazowieckie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Zwoleniu-30 marca 1994r. Członek ZW w Radomiu, w l.1997-1998. Prezes ZK w Zwoleniu- w l. 1997-2011.

22.Inż. Tadeusz Szyszko-Lubartów (woj. lubelskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Lubartowie-31marca 1998r. Posiadał wtedy stopień brygadiera. Członek koła w Lubartowie.

23.Inż. Henryk Truszkowski-Grójec (woj. radomskie, ob.-Mazowieckie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Grójcu-31 marca 1994r. Sekretarz WKR w Warszawie- w l. 1999-2007. Przewodniczący KR koła w Grójcu.

24.Stanisław Walczak-Jędrzejów (woj. kieleckie, ob.-Świętokrzyskie). Pełniący obowiązki komendanta. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Jędrzejowie-31 maja 1993r. Członek ZW w Kielcach w l. 1995-1997r. Prezes ZK w Jędrzejowie- od 7 grudnia 1994r. †- w 1997r.

25.Inż. Zygmunt Zalewski– Olesno (woj. częstochowskie, ob. –Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego PSP w Częstochowie- 31 grudnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek Opolskiego ZW- od 1999r. Prezes ZK w Oleśnie.

26.Inż. Henryk Zasada-Września (woj. poznańskie, ob.-Wielkopolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska pełniącego obowiązki komendanta powiatowego PSP we Wrześni-15 kwietnia 1999r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek Wielkopolskiego ZW w l. 2003- 2007. Prezes ZK we Wrześni.

MŁODSI BRYGADIERZY

1.Inż. Tadeusz Banach– Bydgoszcz (woj. bydgoskie, ob.-Kujawsko-Pomorskie).  W stan spoczynku odszedł ze stanowiska pełniącego obowiązki komendanta miejskiego w Bydgoszczy-28 lutego 1999r. Posiadał wtedy stopień brygadiera. Członek Kujawsko-Pomorskiego ZW w Toruniu- od 2003r. Prezes ZK w Bydgoszcz.

2. Inż. Marek Durał– Katowice (woj. katowickie, ob. –Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Katowicach- 31 grudnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek koła w Katowicach.

3.Inż. Marian Kaczyński-Człuchów (woj. słupskie, ob.-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Człuchowie -22 grudnia 2004r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek koła w Człuchowie.

4.Inż. Eugeniusz Kamocki -Tomaszów Mazowiecki (woj. piotrkowskie, ob.-Łódzkie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska- 31 grudnia 1998r. Członek Łódzkiego ZW, w l. 1999- 2011. Pierwszy prezes ZK w Tomaszowie Mazowieckim.

5.Mgr Kazimierz Koniec-Hrubieszów (woj. zamojskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska-15 lipca 1996r. Posiadał wtedy stopień brygadiera. Przewodniczący KR koła w Hrubieszowie,

6.Inż. Witold Korulczyk-Radzyń Podlaski (woj. bialskopodlaskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska pełniącego obowiązki komendanta powiatowego PSP w Radzyniu Podlaskim- 29czerwca 1999r. Członek Lubelskiego ZW- w l. 2011-2015. Prezes ZK w Radzyniu Podlaskim.

7.Zygmunt Łachacz-Starogard Gdański (woj. gdańskie, ob.-Pomorskie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska -31 lipca 1995r. 1998r. Członek koła w Starogardzie Gdańskim.

8.Inż. Stanisław Marek– Opole Lubelskie (woj. lubelskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska, jako brygadier z tytułami zawodowymi magistra inżyniera-14 kwietnia 1998r. Członek ZG w l. 2011-2015. Prezes Lubelskiego ZW od 2011r. Od 2007r., był jego wiceprezesem.

9.Inż. Lech Młodziankiewicz-Toruń (woj. toruńskie, ob. Kujawsko-Pomorskie). Odszedł ze stanowiska komendanta miejskiego w Toruniu i w stopniu starszego brygadiera-31 stycznia 2004r. Członek Kujawsko-Pomorskiego ZW i prezes ZK w Toruniu. 

10.Inż. Zdzisław Mroczek-Zamość (woj. zamojskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Zamościu-30 kwietnia 1996r. Posiadał wtedy stopień młodszego brygadiera oraz tytuły zawodowe magistra inżyniera. Członek koła w Zamościu.

11.Inż. Zbigniew Mróz-Dębica (woj. tarnowskie, ob. -Podkarpackie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Dębicy-30 listopada 2002r. Posiadał wtedy stopień- starszego brygadiera. Prezes ZK w Dębicy.

12.Wiesław Nowak– Parczew (woj. bialskopodlaskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Parczewie-31 grudnia 1998r. Członek Lubelskiego ZW- od 2011r. Prezes ZK w Parczewie.

13.Andrzej Pytlak-Szydłowiec (woj. radomskie, ob.-Mazowieckie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska-31 grudnia 1994r. Pierwszy prezes ZK w Szydłowcu- od 1997r.

14.Inż. Stanisław Ręcławowicz– Wrocław (woj. wrocławskie, ob. -Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Zastępcy Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP we Wrocławiu-3 listopada 2002r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera i tytuły zawodowe magistra inżyniera. Następnie był zastępcą dyrektora Wydziału Zarządzenia Kryzysowego w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim oraz kierownikiem Wojewódzkiego Centrum Powiadamiania Ratunkowego we Wrocławiu. Sekretarz ZK przy KW PSP we Wrocławiu. O nim też, w początkowej części opracowania

15.Inż. Jerzy Rożek-Kościerzyna (woj. gdańskie, ob.-Pomorskie). Odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Kościerzynie, w stopniu starszego brygadiera- 2001r. Członek koła w Kościerzynie.

16.Inż. Marian Stoczkiewicz– Kazimierza Wielka (woj. kieleckie, ob.-Świętokrzyskie). W stan spoczynku odszedł -31 sierpnia 2004r., ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Kazimierzy Wielkiej. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek Świętokrzyskiego ZW w Kielcach- od 2011r. Prezes ZK w Kazimierzy Wielkiej.

17.Inż. Zbigniew Szczygieł– Świdnica (woj. wałbrzyskie, ob.-Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł-14 lutego 2006r., ze stanowiska Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP we Wrocławiu. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera i tytuły zawodowe magistra inżyniera. Prezes ZK przy KW PSP we Wrocławiu. Wieloletni radny Sejmiku Województwa Dolnośląskiego i członek jego Zarządu.

18.Inż. Wiesław Wieraszka– Garwolin (woj. siedleckie, ob.-Mazowieckie). W stan spoczynku odszedł- 26 lutego 2006r., ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Garwolinie, w stopniu starszego brygadiera i z tytułami zawodowymi magistra inżyniera. Członek koła w Garwolinie.

STARSI KAPITANOWIE

1.Mgr Antoni Bienias– Nowy Sącz (woj. nowosądeckie, ob.- Małopolskie). W stan spoczynku odszedł 29 lutego 1996r., w stopniu młodszego brygadiera. Prezes ZK o statusie ZW w Nowym Sączu, w l. 1996-1998, a następnie od 1999r. do 2011- wiceprezes Małopolskiego ZW w Krakowie. 

2.Inż. Stanisław Duszeńko-Legnica (woj. legnickie, ob.-Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska p.o. komendanta powiatowego PSP w Legnicy-31 grudnia 1998r. Posiadał wtedy stopień brygadiera. Wiceprezes, a następnie prezes ZK w Legnicy.

3.Inż. Waldemar Dyszlewski– Kłobuck (częstochowskie, ob. Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP-7 sierpnia 1998r. Posiadał wtedy stopień młodszego brygadiera. †- w 1998.

4.Inż. Ryszard Frątczak– Kalisz (woj. kaliskie, ob.-Wielkopolskie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska komendanta wojewódzkiego PSP w Kaliszu-31 grudnia 1998r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera oraz tytuły zawodowe- magistra inżyniera. Sekretarz GKR – w l. 2007-2011. Wiceprezes Wielkopolskiego ZW w Poznaniu- od 2015r.

5.Jan Garbatowski -Słubice (woj. gorzowskie, ob. -Lubuskie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska-31 marca 1994r. Posiadał wtedy stopień młodszego brygadiera. Członek Lubuskiego ZW w Gorzowie Wielkopolskim- w l. 1999-2015. Prezes ZK w Słubicach. Należał do organizatorów struktur związku na terenie woj. gorzowskiego.

6.Inż. Grzegorz Gorzel– Lublin (woj. lubelskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska, w stopniu brygadiera-15 lutego 1994r. Wiceprezes ZK w Lublinie oraz członek Komisji Socjalnej przy Lubelskim Komendancie Wojewódzkim PSP.

7.Inż. Roman Kaliszuk-Biskupiec (woj. olsztyńskie, ob.-Warmińsko-Mazurskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Mrągowie (Warmińsko-Mazurskie) – 21 lutego 2005r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek koła w Mrągowie.

8.Inż. Krzysztof Maślankiewicz-Koniecpol (woj. częstochowskie, ob. -Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Prudniku (Opolskie) -30 kwietnia 2002r. Posiadał wtedy stopień brygadiera oraz tytuły zawodowe magistra inżyniera. Prezes ZG od 2015r, wiceprezes ZG w l. 2011-2015, i członek ZG- od 2007r. Prezes Opolskiego ZW- od 2015r., sekretarz Opolskiego ZW, w l. 2007-2011 oraz przewodniczący WKR w l. 2003-2007. Członek zespołu redakcyjnego kroniki Związku. Administrował stroną internetową ZG od 2009r. do 2015r. Współprowadzący centralną uroczystość z okazji 20-lecia ZE i RP RP. Koordynował działalność zespołów ZG ds. organizacji obchodów 20-lecia Związku, nadania Sztandaru dla ZG oraz doprowadził do wydania publikacji z okazji 20-lecia Związku.

9.Adam Nędza– Sanok (woj. krośnieńskie, ob.-Podkarpackie). Pełniący obowiązki komendanta rejonowego PSP. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta rejonowego PSP i w stopniu kapitana-30 września 1998r. Członek Podkarpackiego ZW w Rzeszowie-od 2003r. Prezes ZK w Sanoku od 2003r.

10.Inż. Tadeusz Milewski– Szubin (woj. bydgoskie, ob.-Kujawsko-Pomorskie). Odszedł ze stanowiska Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, w stopniu nadbrygadiera i z tytułami zawodowymi- magistra inżyniera – w 2016r. Członek koła przy JRG w Szubinie.

11.Marek Radwan-Lubań (woj. jeleniogórskie, ob.- Dolnośląskie). Pełnił obowiązki komendanta rejonowego PSP. Odszedł w stan spoczynku z tego stanowiska-30 czerwca 1998r. Członek Dolnośląskiego ZW we Wroclawiu- w l. 2003-2007. Prezes ZK w Lubaniu- w l. 1999- 2007.

12.Inż. Grzegorz Stoliński-Zduńska Wola (woj. sieradzkie, ob.-Łódzkie). W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska i w stopniu młodszego brygadiera-15 czerwca 1998r. Członek Łódzkiego ZW- od 2011r. Przewodniczący KR koła w Zduńskiej Woli.

13.Inż. Ryszard Urbański– Trzcianka (woj. pilskie, ob.-Wielkopolskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Pile-19 czerwca 2013r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera i tytuły zawodowe magistra inżyniera. Wiceprezes Wielkopolskiego ZW w Poznaniu- od 2015r.

KAPITANOWIE

1.Mgr inż. Witold Kaznowski- Kraśnik(woj. lubelskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Kraśniku – 6 maja 2000r. Posiadał wtedy stopień młodszego brygadiera. Członek koła w Kraśniku.

2.Mgr inż. Dariusz Lorenc– Piotrków Trybunalski (woj. piotrkowskie, ob. -Łódzkie). W stan spoczynku odszedł. ze stanowiska komendanta miejskiego PSP, w stopniu brygadiera-31 stycznia 2008r. Członek koła w Piotrkowie Trybunalskim.

3.Inż. Grzegorz Matczyński-Olsztyn (woj. olsztyńskie, ob.-Warmińsko-Mazurskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta miejskiego PSP w Olsztynie-31 stycznia 2007r. Posiadał wtedy stopień brygadiera. Działacz ZOSP RP i dyrektor Zarządu Wykonawczego ZOSP RP w Olsztynie. Był jednym z inicjatorów wzniesienia pomnika „Strażakom Poległym w Akcji” w Olsztynie. Współautor monografii „Ochotnicze Straże Pożarne na Warmii i Mazurach”. Członek koła w Olsztynie.                                                                                                                                  

MŁODSI KAPITANOWIE

1.Mgr inż. Dariusz Caban– Myszków (woj. częstochowskie, ob.-Śląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Myszkowie- 25 lutego 2014r. Posiadał wtedy stopień starszego brygadiera. Członek koła w Myszkowie.

2.Mgr Eugeniusz Kuliś– Pyrzyce (woj. szczecińskie, ob. Zachodniopomorskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska pełniącego obowiązki komendanta powiatowego PSP w Pyrzycach-15 marca 1999r. Posiadał wtedy stopień starszego kapitana. Zajmując stanowisko komendanta uczestniczył w tworzeniu koła w Pyrzycach. Po przejściu w stan spoczynku został prezesem ZK tego koła. Od 2015r. – zasiada w Zachodniopomorskim ZW w Szczecinie.

3.Mgr Edward Morawski– Włodawa (woj. chełmskie, ob.-Lubelskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP we Włodawie-30 czerwca 2006r. Posiadał wtedy stopień brygadiera. Prezes ZK we Włodawie.

4.Mgr inż. Waldemar Pijarowski-Ząbkowice Śląskie (woj. wałbrzyskie, ob.-Dolnośląskie). W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Ząbkowicach Śląskich i w stopniu starszego kapitana-10 grudnia 2001r. Był członkiem Dolnośląskiego ZW w l. 2003-2010. Funkcję prezesa ZK w Dzierżoniowie (Dolnośląskie) sprawował w l. 2003-2011. †- w 2014r.

5.Mgr Kazimierz Szwed– Chełm (woj. chełmskie, ob.-Lubelskie). Komendant- rejonowy PSP- od 17 lipca 1992r. W stan spoczynku odszedł z tego stanowiska i w stopniu młodszego brygadiera-31 grudnia 1998r. Członek Lubelskiego ZW- w. l. 2007- 2011. Prezes ZK w Chełmie. Autor książki „Straż Pożarna w Chelmie.1893-2015”. Jest w niej rozdział poświęcony chełmskiemu kołu ZE i RP RP.

STARSI ASPIRANCI

1.Roman Mokrzycki– Złotoryja (woj. legnickie, ob. -Dolnośląskie). Pełnił obowiązki komendanta rejonowego PSP w Złotoryi. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska komendanta powiatowego PSP w Złotoryi i w stopniu kapitana z tytułem zawodowym magistra- 15 stycznia 2010r. Członek koła w Złotoryi.

2.Lech Palewski-Wałbrzych (woj. wałbrzyskie, ob.-Dolnośląskie). Pełnił obowiązki komendanta rejonowego PSP. W stan spoczynku odszedł, jako młodszy kapitan i ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Wałbrzychu- 31 grudnia 1998r. Członek ZK w Wałbrzychu- od 10 lutego 2012r.

3.Wacław Sapieha-Olecko (woj. suwalskie, ob. – Podlaskie). Pełnił obowiązki komendanta rejonowego PSP. W stan spoczynku odszedł 31 grudnia 1998r., ze stanowiska komendanta rejonowego PSP w Olecku. Posiadał wtedy stopień kapitana i tytuł zawodowy magistra. Przewodniczący KR koła w Olecku. Wieloletni przewodniczący Rady Powiatowej w Olecku.

4.Wiesław Woszczyna-Tarnobrzeg (woj. tarnobrzeskie, ob. Podkarpackie). Pełnił obowiązki komendanta rejonowego PSP, a następnie komendanta. Od 1 stycznia 1995r., był zastępcą komendanta wojewódzkiego PSP w Tarnobrzegu. W stan spoczynku odszedł ze stanowiska Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Kielcach-16 lutego 2006r. Posiadał wtedy stopień brygadiera i tytuły zawodowe- magister inżynier. Wiceprezes ZG- od 2015r. Członek Świętokrzyskiego ZW- od 2015r.

ZAMIAST PODSUMOWANIA

W momencie uruchomienia PSP Polska podzielona była na 49 województw, na których terenie, powstały i następnie działały 262 komendy rejonowe. Wśród województw znajdowało się –lubelskie. Na jego terenie było wtedy sześć takich komend. Los sprawił, że cała szóstka pierwszych komendantów rejonowych PSP z dawnego województwa lubelskiego, związała się ze Związkiem Emerytów i Rencistów Pożarnictwa RP. Prawie podobnie jest w przypadku dawnego woj. chełmskiego, z którego- trzech komendantów rejonowych PSP zostało członkami Związku – czyli wszyscy. Bliscy tego „wyniku” nadal są pierwsi komendanci z dawnego woj. wałbrzyskiego, w którym było pięć komend rejonowych PSP. Z piątki pierwszych komendantów do naszego stowarzyszenia wstąpiło trzech komendantów, ale jeden pełni jeszcze służbę w PSP. Podobna jest do tej, statystyka w dawnych województwach: gorzowskim i wrocławskim. W dawnym woj. bialskopodlaskim były trzy rejony, a do Związku weszło dwóch pierwszych tamtejszych komendantów. Spośród pierwszych komendantów rejonowych- a było ich wtedy dziewięć, w dawnym województwie opolskim do Związku wstąpiło czterech. Inna sprawa, że ze Związkiem związał się pierwszy komendant rejonowy PSP, który z czasem został komendantem w tym województwie, a był wcześniej pierwszym komendantem rejonowym w Koniecpolu, w innym ówczesnym województwie- częstochowskim. W tym województwie istniało sześć rejonów, a do naszego stowarzyszenia należy czterech pierwszych komendantów rejonowych.

W ZG i GKR Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa RP, zasiadał jeden pierwszy komendant wojewódzki PSP- st. bryg. mgr Zygmunt Leszczyński. Spośród pierwszych zastępców komendantów wojewódzkich PSP, w ZG jest obecnie takich oficerów- Wojciech Bastek, Włodzimierz Marasz i Zygmunt Politowski. Ten ostatni jest jednocześnie jedynym w Związku generałem, pełniącym funkcję prezesa ZK koła. W składzie ZG, było lub jest- pięciu pierwszych komendantów rejonowych PSP: Jan Boćwiński, Stanisław Marek, Krzysztof Maślankiewicz, Zdzisław Piotrowski i Wiesław Woszczyna. Spośród pierwszych komendantów ewentualnie pierwszych zastępców komendantów, w GKR zasiadają bądź zasiadali: Ryszard Frątczak, Włodzimierz Marasz, Czesław Młynarski oraz Ludwik Sabeł.

Z powyższego opracowania wynika m. in., że w naszym stowarzyszeniu było lub jest dwunastu generałów. Na tej pozycji nie kończy się generalska lista, gdyż do naszego Związku należą jeszcze nadbrygadierzy: Piotr Buk, który odszedł w stan spoczynku ze stanowiska Komendanta Głównego -Szefa OCK -3 listopada 2005r. i wstąpił do koła w Katowicach; Ryszard Psujek, który do 31 lipca 2009r., był Mazowieckim Komendantem Wojewódzkim PSP, a po przejściu w stan spoczynku wstąpił do koła przy KG PSP. Inny b. Mazowiecki Komendant Wojewódzki PSP- nadbryg. Józef Galica, po przejściu w stan spoczynku- 31 marca 2016r., wstąpił do koła w Zakopanem. Dodajmy, ze był on drugim komendantem rejonowym PSP w Nowym Targu i przez to następcą późniejszego generała brygadiera Wiesława Leśniakiewicza. Członkiem związkowego koła w Jaworznie na Śląsku, jest nadbryg. Janusz Skulich- były ZastępcaKomendanta Głównego PSP-Szefa OCK, a od 9 kwietnia 2014r. do 31 października 2015r. dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.                                   Warto wiedzieć, że w trudnym okresie zakładania naszego Związku, aktywnie byliśmy wspierani przez gen. poż. w st. spocz. Zygmunta Jarosza– komendanta głównego SP w l. 1968-1981, i pomnikowej postaci polskiego pożarnictwa.

Wśród osób wymienionych w składach zespołów i na stanowiskach kierowniczych pierwszej kadry PSP, znajdujemy 2- prezesów i 2- wiceprezesów ZG, 11- członków ZG, 4- członków GKR, 7- prezesów i 17- wiceprezesów zarządów wojewódzkich, 2- przewodniczących oraz 2- wiceprzewodniczących wojewódzkich komisji rewizyjnych, 43 prezesów bądź wiceprezesów zarządów kół oraz 13 przewodniczących i wiceprzewodniczących komisji rewizyjnych kół.

ŹRÓDŁA I LITERATURA

Źródła osobowe

Stanisław Barnaś, Henryk Bartłomiejczyk, Jerzy Brzozowski, Tadeusz Bulicz, Eugeniusz Engel, Krzysztof Dietz, Paweł Dworak-Bahan, Eugeniusz Engel, Ireneusz Mańko, Włodzimierz Marasz, Krzysztof Maślankiewicz, Marian Puziak, Roman Popajewski, Adam Skowronek, Roman Szłapa, bryg. mgr inż. Krzysztof Szyszka oraz Adam Walczuk.

Literatura

▪Materiały archiwalne, nieskatalogowane Dolnośląskiego Zespołu Redakcyjnego, Ustawowego, Wrocław 1990-1992.

▪„X lat Państwowej Straży Pożarnej 1992-2002”-opracowanie zbiorowe pod red. Stanisława Mazura, Warszawa 2002.

▪Andrzej Stefanowski „W ogniu faktów. Wspomnienia generała pożarnictwa”, Poznań 2008r.

▪Roman Świst oraz Klemens Dziermański, Tadeusz Baniak, Włodzimierz Kukulski, Tadeusz Śliwa, Jan Boćwiński, Krzysztof Maślankiewicz, Hubert Burczyk-współpraca „Kronika Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2009r.

▪„20 lat Państwowej Straży Pożarnej.1992-2012”, opracowanie zbiorowe pod red. Stanisława Mazura, Warszawa 2012r.

▪Roman Petrykowski „Straż pożarna wczoraj i dziś. 20 lat Państwowej Straży Pożarnej na Podkarpaciu”, Rzeszów 2014r.

▪„Monografia ochrony przeciwpożarowej woj. opolskiego w latach 1950-2012”, opracowanie zbiorowe pod redakcją Henryka Strońskiego, Opole 2014r.

▪Andrzej Stefanowski „Historia przebudowy ustroju ochrony przeciwpożarowej w Polsce w świetle dokumentów i faktów. Lata 1918-1992”, Poznań 2015r.

▪Kazimierz Szwed „Straż Pożarna w Chełmie.1893-2015”, Chełm 2015. Eugeniusz Engel „Moje wspomnienia z okresu tworzenia „strażackich ustaw” z lat 19901992”, Wrocław 2016.

▪Adela Baron, Henryk Stroński, Małgorzata Kostrzewska „20 lat Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa RP w województwie opolskim”, Opole 2016.

▪„20 lat Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa Rzeczypospolitej Polskiej.1994-2014. Historia powstania i działalności”, Roman Świst oraz Klemens Dziermański i Albin Piątkowski-współpraca, Warszawa 2016.

Wszystkie wymienione źródła są dziełem byłych bądź obecnych członków ZE i RP RP

4 skuteczne sposoby, aby dowiedzieć się, czy ryż, który masz w domu zawiera plastik

Największym producentem ryżu na świecie są Chiny. Nie powinien dziwić fakt, że właśnie z tego państwa każdego roku wychodzi ponad 200 ton tego produktu. Niestety okazuje się, że ludzie są w okropny sposób oszukiwani! Według tego, co pisze Korean Times, ryż jest stworzony z tworzywa sztucznego i skrobi ziemniaczanej. Ciężko bardzo zorientować się, że to nie produkt zbierany z pól uprawnych, ponieważ nawet pachnie podobnie! Nie jesteśmy w stanie na pierwszy rzut oka stwierdzić, czy ryż jest syntetyczny, ale na szczęście są na to odpowiednie sposoby. Nie dajmy się oszukiwać!

1. Test wody

Wsyp łyżkę ryżu do szklanki z wodą. Jeśli spadnie na dno, jest organiczny. Jeśli zacznie się unosić, niestety jest syntetyczny.

2. Test ognia

Podpal kilka ziaren ryżu – jeśli ogień się nie pojawi, są ekologiczne. Jeśli zaczną się palić, masz do czynienia z oszukanym ryżem.

3. Test z moździerzem

Jeśli pod naciskiem ryż sproszkuje się, możesz być pewien, że masz w swojej kuchni prawdziwy ryż. Jeśli wytworzy się żółty kolor, ryż jest syntetyczny.

4. Test z pleśnią

Ugotuj ryż i włóż go do pojemnika z tworzywa sztucznego. Odstaw go w słonecznym miejscu na kilka dni. Jeśli po tym czasie zauważysz, że pojawia się pleśń, to dobry znak. Jeśli nic się nie będzie dziać, możesz być pewien, że to nie jest prawdziwy ryż.

Warto sprawdzić, co jesz, zanim podasz cokolwiek swoim najbliższym. Ich zdrowie jest przecież najcenniejsze, prawda?

 

Sok z brzozy – cud natury

Oskoła, bzowina – tak nasi przodkowie nazywali sok z brzozy. Na wiosnę Polacy, Szkoci, Norwegowie, Węgrzy czy Słowacy z palącą niecierpliwością oczekiwali na upuszczanie soku z budzących się do życia drzew. Najlepszy był sok pozyskiwany z grubych gałęzi rosnących od południowej strony. Drzewo musiało mieć przynajmniej 10 lat. Trzeba było zrobić w nim otwór, umocować rynienkę lub rurkę i podstawić 2-, 3-litrowe naczynie.

W niejednej tradycji była to wręcz gorączka opanowująca masowo Europę. Uzbrojeni w noże, wiaderka i rurki, setki tysięcy ludzi szturmowało lasy, aby zebrać trochę cennego soku z brzozy. Sok ten był bowiem symbolem odnowy, uznawanym jako sposób wzmocnienia organizmu, by móc sprostać wyzwaniom przez cały następny rok.

Na szczęście obecnie również odkrywamy na nowo moc soku z brzozy. Coraz częściej możemy go kupić w sklepach ekologicznych albo w gospodarstwach agroturystycznych. Sprawdź, dlaczego warto go pić, szczególnie po zakończeniu zimy.

Zimowe szkody

Zimno charakterystyczne dla tej pory roku powoduje, że ograniczamy naszą aktywność fizyczną i zwiększamy spożycie produktów bardziej kalorycznych i zwierzęcych, zawierających tym samym więcej zanieczyszczeń chemicznych kumulowanych w tkance tłuszczowej zwierząt. Pokarmy spożywane zimą są słodsze, uboższe w witaminy i antyoksydanty.

Poza tym, nasza skóra nie otrzymuje promieni słonecznych, które mogłyby przeniknąć przez naskórek i skórę właściwą, aby umożliwić produkcję witaminy D. Niezbędnej m.in. dla dobrego samopoczucia i mocnych kości.

Nic więc dziwnego, że pod koniec zimy mogą Ci dolegać: bóle stawów, kamica nerkowa, problemy trawienne, nadciśnienie tętnicze, a czasem nawet napady dny moczanowej. Jest to więc najwyższy czas, aby wziąć się za siebie i oczyścić organizm!

Detoks organizmu

Naturopaci zwracają uwagę na to, że ciało ludzkie wyposażone jest w narządy pełniące rolę filtrów oczyszczających: wątroba, jelita, nerki, płuca i skóra. Jednak zimą są one przeciążone z uwagi na spożywanie w nadmiarze przetworzonej żywności. Dodatkowo dochodzą: siedzący tryb życia, brak pocenia się, zanieczyszczenia środowiska i stres.

Proces „sprzątania” jest wyczerpujący. Następuje obciążenie zanieczyszczeniami oraz spowolnienie metabolizmu. Pod koniec zimy jest to szczególnie zauważalne, a zmęczenie jest pierwszym objawem, często odczuwanym w tym okresie.

Dlatego też naturopaci zalecają, aby na zakończenie zimy uwolnić organizm od wszystkiego, co go obciąża: zredukować tłuszcz, który skumulował pestycydy, produkty chemiczne i inne zanieczyszczenia, oczyścić wątrobę, jelita i nerki. Doradzają, aby nie czekać, bo nasze organy wraz z nadejściem pierwszych promyków słońca mogą się „zbuntować”. Egzema, łuszczyca i różnego rodzaju alergie przypisywane rzekomo działaniu słońca to właśnie oznaki wewnętrznego zanieczyszczenia.

Sok z brzozy – cenny eliksir

Natura obdarzyła nas wyjątkowym i cennym eliksirem do tego wielkiego „sprzątania”: sokiem brzozowym.

W dzisiejszych czasach, niemal zupełnie zniknął zwyczaj picia tego soku wraz z nadejściem wiosny. Spośród soków z drzew, ludzie najbardziej znają kanadyjski syrop klonowy, bardzo słodki. Rosjanie rozwijali produkcję soku z brzozy aż do czasów upadku muru berlińskiego. W danym okresie ostatnia butelka zarezerwowana była dla prawosławnego księdza, wiejskiego. Dostępne są nawet zaskakujące zdjęcia zrobione w NRD w latach 80, na których można zobaczyć dziesiątki osób podczas takich leśnych zbiorów przy brzozach. Na Łotwie sok z brzozy do dziś uchodzi na prawdziwy skarb narodowy1. Obecnie w Polsce na nowo go odkrywamy. Dlaczego?

Sok z brzozy zawiera naturalne składniki, których sposób działania nie jest jeszcze do końca znany: witaminę C, flawonoidy o właściwościach przeciwutleniających (jak kwercetyna), taniny, kwas chlorogenowy. Jest bogaty również w wapń, magnez, siarkę, sód i potas. Świeży sok zawiera dodatkowo oligoelementy natychmiastowo bioprzyswajalne – takie jak miedź, żelazo, mangan i cynk – tak rzadko występujące w naszym pożywieniu. Posiada także śluzy roślinne, 17 aminokwasów – w tym kwas glutaminowy, który działa ożywczo i pobudzająco oraz cukry w postaci fruktozy od 0,5 do 0,2%.

Sok z brzozy ma również dwa glikozydy: betulozyd i monotropitozyd, które poprzez hydrolizę enzymatyczną uwalniają salicylan metylu, skutecznie uśmierzający ból, działający przeciwzapalnie i moczopędnie.

Zaskakujące właściwości

Aż do drugiej wojny światowej praktycznie w całej Europie centralnej i północnej, we wszystkich klasach społecznych, bzowinę podawano dzieciom jako pokarm uzupełniający mleko matki. Wykorzystywano go, aby pobudzać wzrost dzieci i nastolatków. Dorośli pili sok, aby dodać sobie energii uszczuplonej przez mroźne zimy, a ludzie starsi – dla witalności i uśmierzenia bólów reumatycznych.

Odwieczna tradycja

Brzozę nazywano kiedyś „drzewem mądrości”, a także „drzewem na schorzenia nerek”, z uwagi na jej właściwości lecznicze.

Słynny arabski podróżnik Ahmad Ibn Fadlan już w roku 941 pisał, że ludność żyjąca na terenach wzdłuż rzeki Wołgi pijała sok z brzozy. Niemiecki uczony Conrad de Megenberg (XIV wiek) wspomina, że używano go jako napoju orzeźwiającego. Geograf perski Rashid-al-Din dowodzi, że ludność plemion Uriankhai z Syberii ścinała brzozy i zbierała sok, który spożywała zamiast wody.

W 1565 roku Matthéole, medyk ze Sieny, pisał: Jeśli wwierci się w pień brzozy, wypływa stamtąd wielka ilość wody o dużych właściwościach rozbijania kamieni, zarówno tych w nerkach, jak i w pęcherzu moczowym, jeśli spożywa się ją dłużej. A przemywając nią jamę ustną, leczy znajdujące się w niej owrzodzenia.

Trzy wieki później, Pierre-François Percy, chirurg wojskowy armii napoleońskiej, stwierdził: W całej północnej Europie, aż do granic Rosji, woda brzozowa jest nadzieją, szczęściem i panaceum dla wszystkich mieszkańców: bogatych i biednych, wielkich i małych, panów i służących… Choroby skóry, pryszcze, liszaje, trądzik różowaty i inne, rzadko jej nie ulegają. To cenne remedium na choroby reumatyczne, pozostałości dny moczanowej, problemy z pęcherzem moczowym i całą masę chorób chronicznych.

Szwedzki etnolog Gösta Berg twierdził, że sok z brzozy prawdopodobnie był najczęściej używanym i najskuteczniejszym lekiem na szkorbut, wywoływany przez niedobór witaminy C.

We Francji, tradycja spożywania brzozowego soku przekazywana była w klasztorach. Mnisi z Zakonu z Dombes (z Ain we Francji) do dziś hołdują tej tradycji. Każdej wiosny, młodzi zakonnicy zbierają świeży sok dla najstarszych, aby ci odzyskali siły witalne i mniej cierpieli na bóle stawów.

Liczne walory

Współczesne badania odkryły w soku z brzozy obecność betuliny –  niewielkiej cząsteczki, która zwiększa wrażliwość na insulinę, zapobiega odkładaniu blaszki miażdżycowej (której tworzenie przyczynia się do stwardnienia tętnic i sprzyja zawałom serca) oraz pomaga obniżyć poziom cholesterolu we krwi2.

Inne badania, prowadzone w byłym Związku Radzieckim, wskazały, że sok z brzozy może być używany w ramach leczenia anemii, raka, gruźlicy, kamicy nerkowej, dny moczanowej, choroby zwyrodnieniowej stawów, chorób reumatycznych, przeziębień i chorób skóry3,4,5,6.

Biomos, lek opracowany w ZSRR właśnie na bazie soku brzozowego, ma udowodnione właściwości zabliźniania ran po oparzeniach oraz działa jak substancja przeciwbólowa i przeciwmiażdżycowa7.

Prawdopodobnie z uwagi na brak interesu finansowego, badania nad sokiem z brzozy są rozproszone, jednak wiele z nich potwierdza jego tradycyjne zastosowanie. Niedawne badania prowadzone w Rosji również pokazały zaskakującą moc tego produktu w podtrzymywaniu funkcji wątroby u chorych dotkniętych przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C. Po 12 tygodniach, aktywność wirusa zmniejszyła się o 43%8.

Badania pokazały dodatkowo, że kwas chlorogenowy zawarty w soku z brzozy (występujący również w kawie) zmniejsza apetyt, zmniejsza wchłanianie węglowodanów oraz ułatwia wykorzystanie tłuszczów do produkcji energii oraz pozwala na spadek wagi dochodzący do 4 kg w 12 tygodni9.

W Zachodniej Europie, firmy sprzedające sok z brzozy zwracają uwagę na właściwości ułatwiające wypłukiwanie i usuwanie pozostałości kwasów z organizmu (kwasu moczowego), co pomaga w bólach reumatycznych. Tutaj też nauka zdaje się potwierdzać tradycyjne zastosowanie: kwas chlorogenowy moduluje aktywność systemu immunologicznego, zmniejszając stan zapalny w reumatoidalnym zapaleniu stawów10, a salicylan metylu obecny w soku wykazuje działanie podobne do działania aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) redukującego ból.

Sok z brzozy proponowany jest również w celu pobudzenia metabolizmu i łagodnego oczyszczania organizmu (egzema, liszaje, łuszczyca, zapalenie owłosionej skóry i inne).

Badania prowadzone na Łotwie przez Uniwersytet w Rydze dowiodły również, że sok z brzozy posiada silne właściwości antyoksydacyjne i opóźnia efekty starzenia. Pobudza jednocześnie wzrost komórek skóry oraz stanowi ich ochronę przed stresem oksydacyjnym, promieniami ultrafioletowymi, zanieczyszczeniami i skutkami oparzeń. A flawonoidy w nim zawarte, takie jak kwercetyna, są dziś już uznane za skuteczne we wzmacnianiu naczyń krwionośnych, obniżaniu ciśnienia tętniczego oraz zmniejszaniu zatrzymywania wody11.

Zbiory w zgodzie z naturą

Zbiórka świeżego soku z brzozy nie wymaga ani wycinania, ani straty drzew. Po nacięciu lub wywierceniu poziomego otworu w pniu wystarczy pozwolić, aby sok wyciekał, kropla po kropli, do butelki poprzez rurkę. Drzewo dostarcza od 1 do 3 litrów soku dziennie, a duże drzewo nawet do 10 litrów w 2 dni. Nie ma żadnego ryzyka wyczerpania drzewa, ponieważ odda tyle płynu, ile już dla siebie nie potrzebuje. Po zakończeniu zbiórki soku, należy uszczelnić dziury maścią ogrodniczą i zabić kołkiem, aby uchronić drzewo przed zakażeniami. Ale uważaj, jeśli zaryzykujesz naciąć ponad 20-letnią brzozę w czasie wytwarzania się soku wiosną, to – wcale nie żartuję – narazisz się na ochlapanie. Sok wytryskuje jak woda z fontanny.

Kuracja – praktyczne porady

Rozpoczynając kurację sokiem z brzozy, zaleca się jej spożywanie na czczo, każdego ranka przez 3 tygodnie. Kuracja młodości polega na wypiciu co najmniej 3 litrów soku z brzozy w trakcie 21 dni (dawkowanie około 150 ml dziennie), a najlepiej 5 litrów (dawkowanie 250 ml dziennie). Zalecana jest osobom zmęczonym, cierpiącym na schorzenia reumatyczne lub osobom, które chcą po prostu skutecznie odtruć organizm.

Jakość soku zależeć będzie oczywiście od jakości gleby. Osoby, które na poważnie zajmują się zbiórką bzowiny, pobierają najpierw próbki, aby wybrać najbardziej odpowiednie drzewa wytwarzające sok dobrej jakości. Dwa drzewa tej samej wielkości oddalone od siebie o jeden metr mogą wykazywać diametralnie różne cechy.

Sok należy zbierać blisko ziemi (+/- 0,5m). Nazywa się go mineralnym, jest bardziej mętny i bardziej korzystny dla zdrowia niż ten zbierany na wysokości 2 metrów lub na gałęzi. Najlepszym momentem na zbiórkę soku jest czas po nowiu księżyca w marcu.

Sok powinien pochodzić z miejsc chronionych przed zanieczyszczeniami i musi być koniecznie świeży, czyli w postaci czystej. Ja osobiście zaopatruję się u producenta z rejonu Alp szwajcarskich na wysokości między 900 a 1500 m. Ponieważ to produkcja ręczna i biologiczna, mój producent sprzedaje wszystko bezpośrednio swoim przyjaciołom i znajomym.

O świeży sok warto pytać rolników w gospodarstwach agroturystycznych i ekologicznych, albo samemu pokusić się o jego zebranie. Nie jest to wcale takie trudne. Sprawdź film instruktażowy: http://www.youtube.com/watch?v=cfKknRBaqTY.

Jeśli wolisz kupować przez internet lub w sklepie ekologicznym, uważaj aby go nie pomylić z sokiem pasteryzowanym (który traci wiele ze swych podstawowych wartości) lub ze zwykłym sokiem brzozowym (który nie jest sokiem roślinnym pozyskiwanym z pnia brzozy, ale wyciągiem z liści brzozy).

  

Informacja przekazana przez kol. Albina Piątkowskiego